วันที่ 8 มิถุนายน 2569 หน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) ภายใต้สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถในการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) นำโดย รศ.ดร.ปุ่น เที่ยงบูรณธรรม รองผู้อำนวยการ หน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) ฝ่ายแผนและยุทธศาสตร์องค์กร และดร.สีลาภรณ์ บัวสาย ที่ปรึกษาวิทยสถาน “ธัชภูมิ” เพื่อการพัฒนาพื้นที่ หน่วย บพท. ร่วมกับกองการแพทย์ เทศบาลนนทบุรี โดยมี นายแพทย์ปิยะ ฟองศรันย์ ผู้อำนวยการกองฯ ภาคีเครือข่ายนักวิจัยโครงการ CIAP นำโดย นายฉัตรกุล ชื่นสุวรรณกุล ที่ปรึกษาโครงการกลาง – ผอ.สถาบันความร่วมมือเพื่อการพัฒนาเมือง สมาคมเทศบาลนครและเมือง ผศ.ดร.มณีรัตน์ วงษ์ซิ้ม หัวหน้าโครงการฯ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม พร้อมคณะผู้วิจัยโครงการ CIAP ระยะที่ 2 นำทีมต้อนรับคณะผู้ทรงคุณวุฒิและผู้บริหาร จากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) โดยมี รศ.ดร.นพพร ลีปรีชานนท์ รองผู้อำนวยการ สกสว. พร้อมคณะผู้ทรงคุณวุฒิ งานพัฒนาเมืองน่าอยู่ของหน่วย บพท. ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมเทศบาลนครนนทบุรี เพื่อรับฟังผลการดำเนินงานพื้นที่วิจัย แพลตฟอร์ม “LM-Nont” หรือ Lifestyle Medicine Nont เวชศาสตร์วิถีชีวิตนครนนท์ ในโอกาสนี้ได้รับเกียรติจาก นายนิพนธ์ สกุลวีรวรรณ รองนายกเทศมนตรีนครนนทบุรี กล่าวต้อนรับ นำเยี่ยมชมการขับเคลื่อนงานด้านสุขภาวะเมือง ภายใต้แนวคิดเมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาดด้านการพัฒนาระบบบริการสุขภาพเชิงป้องกัน ดูแลผู้สูงวัย ติดตามพฤติกรรมสุขภาพและการส่งเสริมการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตของประชาชน ณ ศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 6 สนามบินน้ำ จังหวัดนนทบุรี
การลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมครั้งนี้ สะท้อนภารกิจหลักด้านแนวคิดเมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาดของโครงการวิจัย CIAP ของหน่วย บพท. ร่วมกับเทศบาลนครนนทบุรี ผ่านการรับฟังความสำเร็จและการขับเคลื่อนพัฒนาเชิงพื้นที่ด้วยนวัตกรรมแพลตฟอร์มระบบติดตามผลสุขภาพ “LM-Nont (Lifestyle Medicine Nont) เวชศาสตร์วิถีชีวิตนครนนท์” รวมถึงร่วมรับชมการสาธิตระบบ “LM-Nont” นวัตกรรมติดตามสุขภาพเปลี่ยนชีวิต ด้วยเครื่องมือเทคโนโลยีและกลไกความร่วมมือระหว่างเทศบาลนครนนทบุรี แกนนำชุมชน ทั้ง 5 ตำบล และนักวิจัย โดยแพลตฟอร์มดังกล่าวได้นำเสนอให้เห็นถึงแนวคิดและโซลูชั่นการยกระดับเมืองน่าอยู่ให้เป็นเครื่องมือสำคัญ สำหรับการติดตามสุขภาพ วิเคราะห์พฤติกรรมและสนับสนุนการดูแลประชาชนอย่างต่อเนื่อง และส่งเสริมศักยภาพองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้สามารถพัฒนาเมือง บนฐานข้อมูล องค์ความรู้ เทคโนโลยีและนวัตกรรม ที่มุ่งเน้นการออกแบบระบบบริการสาธารณะตอบโจทย์ปัญหาและช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม โดยมีการดำเนินงานของศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 6 สนามบินน้ำ เทศบาลนครนนทบุรีเป็นหนึ่งในพื้นที่กรณีศึกษา ซึ่งถือเป็นหน่วยบริการระดับพื้นที่ที่มีบทบาทสำคัญในการคัดกรอง ติดตาม ให้คำแนะนำ และเชื่อมโยงกิจกรรมสุขภาพกับชุมชนอย่างครบครัน ถือเป็นต้นแบบการพัฒนาเมืองสุขภาวะที่ประสบความสำเร็จ นำไปสู่การถอดบทเรียน พร้อมแนวทางการขยายผลการพัฒนาไปยังพื้นที่อื่นๆ ตามบริบทได้อย่างเหมาะสม
แพลตฟอร์ม LM-Nont (Lifestyle Medicine Nont) เป็นระบบติดตามสุขภาพตามหลักเวชศาสตร์วิถีชีวิต ที่สามารถติดตามผลด้านสุขภาพด้วยตนเองได้ทั้งการบันทึก วิเคราะห์และแสดงผลค่า BMI, ค่า BCA ได้อย่างต่อเนื่อง กราฟแสดงผลเปรียบเทียบข้อมูลสุขภาพย้อนหลัง มีช่องทางการให้คำแนะนำสุขภาพโดยตรงผ่านระบบออนไลน์ ที่ให้บริการเชื่อมกับ LM-Nont App กับแอป “นครนนท์” พร้อมกับเจ้าหน้าที่ Lifestyle Medicine Team ซึ่งตั้งอยู่ที่คลินิกเวชศาสตร์วิถีชีวิต ณ ศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 6 สนามบินน้ำ ทำหน้าที่ช่วยคัดกรอง ติดตาม ให้คำแนะนำสุขภาพ ร่วมกับการใช้ข้อมูลประกอบการพัฒนาบริการสุขภาพของเทศบาลแบบเชิงรุก
รศ.ดร.ปุ่น เที่ยงบูรณธรรม รองผู้อำนวยการฝ่ายแผนและยุทธศาสตร์องค์กร หน่วย บพท. กล่าวถึง โครงการ CIAP (City Incubator and Accelerator Program) เป็นกลไกสำคัญในการบ่มเพาะ Urban Solution เพื่อตอบโจทย์ความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง โจทย์เมืองนนทบุรีมีประเด็นท้าทายสำคัญ ได้แก่ เรื่องสุขภาพของประชาชนและสถานการณ์ที่เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ทำให้การนำแนวคิด “เวชศาสตร์วิถีชีวิต” (Lifestyle Medicine – LM) มาผสานกับเทคโนโลยีดิจิทัล จึงช่วยส่งเสริมการทำงานของกลไกเชิงพื้นที่อย่างเทศบาลและเมืองให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ประชาชนได้รับประโยชน์จากการบริการสุขภาพและการดูแลเชิงป้องกัน ซึ่งมุ่งหวังว่าจะช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุขได้ในระยะยาว
ผลลัพธ์ความสำเร็จครั้งนี้ ผ่านกลไกการจัดตั้งทีมเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการเวชศาสตร์วิถีชีวิต จำนวน 45 คน 7 คณะทำงาน ถือเป็นกลไกความร่วมมือเชิงพื้นที่หลักสำคัญในการขับเคลื่อนการใช้แพลตฟอร์ม ซึ่งแพลตฟอร์มได้รวบรวมข้อมูลจากการสำรวจผ่านแพลตฟอร์ม LM-Nont (Lifestyle Medicine Nont) โดยมีประชาชนร่วมตอบกว่า 2,608 ราย โดยแพลตฟอร์มทำหน้าที่ให้คำแนะนำด้านสุขภาวะ และการเชื่อมโยงข้อมูลจากชุมชนเข้าสู่ระบบการวางแผนของเทศบาล พร้อมกับการยกระดับบุคลากรท้องถิ่นด้านการบริการสุขภาพ ให้เข้าร่วมการอบรมและถ่ายทอดองค์ความรู้ไปยังประชาชน แกนนำชุมชน และ อสม. จำนวน 186 คน และส่งมอบนวัตกรรมและอบรมการใช้งานให้แก่เทศบาลและแกนนำชุมชน ทั้ง 5 ตำบล ในพื้นที่ 93 ชุมชน รวมผู้ได้รับการพัฒนาศักยภาพโดยตรง จำนวนทั้งสิ้น 231 คน มีประชากรเป้าหมายผู้ได้รับผลประโยชน์จากโครงการฯ ครั้งนี้ จำนวน 243,321 คน ในพื้นที่เทศบาลนครนนทบุรี ที่เข้าถึงระบบบริการสาธารณะที่ใช้บริการแพลตฟอร์ม
ยิ่งไปกว่านั้น ผลกระทบการขับเคลื่อนการพัฒนาเมืองสุขภาวะ เชิงการพัฒนาคุณภาพชีวิต โครงการวิจัยช่วยให้ผู้สูงวัยมีโอกาสได้รับการติดตามพฤติกรรมสุขภาพอย่างต่อเนื่องมากขึ้น ผ่านกลไกเจ้าหน้าที่เทศบาล อสม. แกนนำผู้สูงวัย และประธานชุมชน มีการเฝ้าระวังปัญหาสุขภาพในระดับชุมชน การให้คำแนะนำด้านพฤติกรรมสุขภาพ และสร้างความตระหนักรู้เรื่องสุขภาพ ช่วยลดความเสี่ยงของโรคเรื้อรังและการยกระดับคุณภาพชีวิตในระยะยาวได้ และในเชิงเศรษฐกิจพบว่าต้นทุนโครงการฯ ในการพัฒนา ถ่ายทอดองค์ความรู้ นำแพลตฟอร์มไปใช้ประโยชน์ มีต้นทุนเพียง 250,000 บาท แต่ทว่าสามารถสร้างมูลค่าผลกระทบทางเศรษฐกิจที่ลดต้นทุนการติดตามสุขภาพ ลดภาระค่าเดินทาง และลดค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพเบื้องต้นได้ประมาณ 1,339,200 บาทต่อปีคิดเป็น 5.36 เท่า ของเงินลงทุน จากการลดต้นทุนการคัดกรองสุขภาพ ซึ่งจะสามารถช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงวัย ส่งเสริมการสร้างกลไกชุมชนในการดูแลสุขภาวะอย่างยั่งยืนที่ลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการของเทศบาลได้อย่างเป็นระบบ
ภายในงานยังมีการจัดเวทีเสวนาเพื่อ “นำเสนอโซลูชั่นการยกระดับการพัฒนาเมืองน่าอยู่ในพื้นที่” โดยมี รศ.ดร.สมพร คุณวิชิต และ รศ.ดร.ชนิษฎา ชูสุข อาจารย์จากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ กล่าวภาพรวมการดำเนินงาน ร่วมกับ นายแพทย์ปิยะ ฟองศรันย์ ผู้อำนวยการฯ กองการแพทย์ ถึงแนวทางในการนำ AI เป็นเครื่องมือพัฒนาการดำเนินงานด้านเวชศาสตร์วิถีชีวิต และนำเสนอ “แอปพลิเคชันดูแลสุขภาพอัจฉริยะ” สำหรับประชาชนเทศบาลนครนนทบุรี ในการขับเคลื่อนเชิงพื้นที่และขยายผลส่งต่อพื้นที่อื่นต่อไป นอกจากนี้ ได้มีการนำเสนอการขับเคลื่อน “นครนนทบุรี เมืองแห่งการเรียนรู้เพื่อการขับเคลื่อนสุขภาวะองค์รวมที่ยั่งยืน” โดย ผศ.ดร.ชูศักดิ์ เอื้องโชคชัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ที่ร่วมสะท้อนทัศนะและแลกเปลี่ยนการสร้างกลไกการมีส่วนร่วมและการพัฒนาระบบบริการสาธารณะด้านสุขภาวะสำหรับผู้สูงวัยให้มีประสิทธิภาพและตอบโจทย์ความต้องการของสังคมสูงวัยในปัจจุบันมากยิ่งขึ้น
ในโอกาสนี้ ในโอกาสนี้ คณะผู้ทรงคุณวุฒิและผู้บริหาร ได้ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมสถานที่ดำเนินงานของคลินิกเวชศาสตร์วิถีชีวิต ณ ศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 6 สนามบินน้ำ และพื้นที่ชุนชนนำร่อง ชุมชนอัญชลี ต.ท่าทราย เทศบาลนนทบุรี หนึ่งในชุมชนตัวอย่างที่เข้าร่วมโครงการ กิจกรรมนี้มีผู้เข้าร่วมกว่า 118 คน ชุมชนได้จัดให้มีการบริการสุขภาวะ การคัดกรองสุขภาพ และกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพอื่น ๆ ที่เชื่อมโยงกับแนวทางเวชศาสตร์วิถีชีวิต อีกทั้งยังมีการสาธิตเมนูทางเลือก และแนะนำอาหารตามหลักโภชนาการเพื่อสุขภาพให้แก่ทีมผู้ทรงคุณวุฒิ โดยมี คุณธนากรณ์ รัตตมณี ประธานชุมชนหมู่บ้านอัญชลี พร้อมเจ้าหน้าที่ อสม. แกนนำชุมชน และชาวบ้าน มาร่วมต้อนรับและพูดคุยแลกเปลี่ยนกันอย่างคึกคัก
การลงพื้นที่ติดตามในครั้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงการรับฟังผลการดำเนินงานเท่านั้น หน่วย บพท. และนักวิจัย CIAP พร้อมกับหน่วยงานเครือข่ายกลไกเชิงพื้นที่ รับฟังข้อเสนอแนะจากผู้ทรงคุณวุฒิ ที่ต่างกล่าวชื่นชมและคาดหวังให้เกิดการต่อยอดแพลตฟอร์ม LM-Nont ซึ่งได้เห็นกระบวนการทำงานของหน่วยบริการสุขภาพในพื้นที่และการมีส่วนร่วมของชุมชน สะท้อนให้เห็นถึงรูปแบบการดูแลสุขภาวะผู้สูงอายุที่ช่วยลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพได้อย่างยั่งยืน ความสำเร็จจากเทศบาลนครนนทบุรีนี้ พร้อมที่จะถูกนำไปใช้วางแนวทางขยายผลเชิงนโยบาย เพื่อแก้ปัญหาสุขภาพ ยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน พร้อมยกระดับขยายผลวิจัยสู่ต้นแบบการพัฒนาเมืองสุขภาวะอย่างเหมาะสมและยั่งยืนทั่วประเทศต่อไป
