หน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) ภายใต้สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) หรือ รวพ. ร่วมแสดงความยินดีกับเทศบาลเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม ในโอกาสได้รับรางวัลชนะเลิศ “เทศบาลน่าอยู่อย่างยั่งยืนยอดเยี่ยม ระดับประเทศ” ประเภทเทศบาลเมือง จากการประเมินเมืองสิ่งแวดล้อมยั่งยืน ประจำปี พ.ศ. 2569 โดยกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม พร้อมได้รับถ้วยรางวัลพระราชทานจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
หนึ่งในงานวิจัยที่มีส่วนสนับสนุนการพัฒนาเมือง คือโครงการ “การส่งเสริมการจัดกิจกรรมบริเวณริมคลองสมถวิลให้เป็น LANDMARK เมือง” ภายใต้โปรแกรมบ่มเพาะและเร่งรัดกระบวนการเพื่อมุ่งสู่เมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาด หรือ “City Incubation and Acceleration Program: CIAP” ระยะที่ 2 ซึ่งได้รับทุนสนับสนุนจาก บพท. โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ปรีชา ศรีประภาคาร มหาวิทยาลัยมหาสารคาม นักวิจัยโครงการที่รับผิดชอบพื้นที่ร่วมดำเนินงานกับเทศบาลเมืองมหาสารคามและภาคีเครือข่ายในพื้นที่ เพื่อเชื่อมการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมเข้ากับการพัฒนาพื้นที่สาธารณะและการสร้างอัตลักษณ์เมือง
การพัฒนาคลองสมถวิล อธิบายผ่านกรอบการทำงาน 5 โมดูลของ CIAP ที่เชื่อมต่อกัน โดยเริ่มจาก (1) ข้อมูลเมือง ทั้งปัญหาน้ำนิ่งขัง กลิ่นไม่พึงประสงค์ และศักยภาพของพื้นที่ริมคลอง ซึ่งเป็นโจทย์ให้เทศบาลเชื่อม (2) กลไกความร่วมมือของเมือง กับมหาวิทยาลัยมหาสารคามและชุมชน เพื่อร่วมพัฒนาแนวทางฟื้นฟูคลองและส่งเสริมการใช้ประโยชน์พื้นที่ ก่อนแปลงโจทย์เป็นโครงการที่มีทุนวิจัยจาก บพท. สนับสนุนการดำเนินงาน สอดคล้องกับโมดูล (3) แผนและการเงิน ที่มุ่งเชื่อมความต้องการของพื้นที่เข้ากับแผนงานและทรัพยากรสำหรับนำไปปฏิบัติ
จากโจทย์และความร่วมมือดังกล่าว นำสู่ (4) โซลูชั่น เทคโนโลยี และการปฏิบัติจริง ผ่านการประยุกต์ใช้ม่านน้ำเติมอากาศพลังงานแสงอาทิตย์ในรูปแบบจำลองพระธาตุนาดูน เพื่อช่วยฟื้นฟูคุณภาพน้ำและปรับปรุงภูมิทัศน์ ควบคู่กับการพัฒนามาสคอต “มั่งมีทวีเงินทอง” หรือ “น้องปูแป้ง” ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากปูทูลกระหม่อมและวัฒนธรรมท้องถิ่น ตลอดจนส่งเสริมกิจกรรมริมคลองให้เป็นพื้นที่พักผ่อน ท่องเที่ยว และกิจกรรมสร้างสรรค์ โดยมุ่งให้การฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมเอื้อต่อการใช้พื้นที่สาธารณะและสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจแก่ชุมชน ส่วนโมดูล (5) การเรียนรู้จากข้อมูลป้อนกลับ เป็นแนวทางสำหรับต่อยอดการดำเนินงาน ด้วยการนำผลการใช้นวัตกรรม การใช้ประโยชน์พื้นที่ และความคิดเห็นของประชาชนกลับมาทบทวนการดูแลคลองและรูปแบบกิจกรรม เพื่อให้การพัฒนาตอบโจทย์ผู้ใช้งานและปรับปรุงได้อย่างต่อเนื่องตามหลักการ
ความสำเร็จของเทศบาลเมืองมหาสารคามสะท้อนพลังความร่วมมือของท้องถิ่น สถาบันการศึกษา ภาคีเครือข่าย และประชาชน โดยมีงานวิจัยภายใต้โครงการฯ เป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนการนำองค์ความรู้และนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้กับปัญหาและศักยภาพของเมือง บพท. รวพ. ขอร่วมแสดงความยินดีกับคณะผู้บริหารและบุคลากรเทศบาลเมืองมหาสารคาม คณะนักวิจัยมหาวิทยาลัยมหาสารคาม และทุกภาคส่วนที่ร่วมกันขับเคลื่อนการพัฒนาเมืองจนได้รับการยอมรับในระดับประเทศ พร้อมร่วมต่อยอดความร่วมมือเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนและพัฒนาเมืองน่าอยู่ที่ชาญฉลาดอย่างยั่งยืนต่อไป
