ท่ามกลางขุนเขาที่โอบล้อม และสายหมอกบางที่ลอยคลอเหนือหนองจองคำ “แม่ฮ่องสอน” กำลังค่อย ๆ เปลี่ยนผ่านจากเมืองชายแดนเงียบสงบ สู่พื้นที่ของการเรียนรู้และความคิดสร้างสรรค์ที่มีชีวิตการขับเคลื่อนครั้งนี้ เกิดขึ้นภายใต้ความร่วมมือของ หน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถในการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (รวพ.) ร่วมกับเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (TK Park) สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) และภาคีเครือข่ายในพื้นที่ จัดกิจกรรมขึ้นระหว่างวันที่ 2–4 เมษายน 2569 โดยมี City Craft Space แม่ฮ่องสอน เป็นศูนย์กลางการขับเคลื่อน
นำโดย รองศาสตราจารย์ ดร.ปุ่น เที่ยงบูรณธรรม รองผู้อำนวยการ บพท. พร้อมด้วย นายวัฒนชัย วินิจจะกูล ผู้ช่วยผู้อำนวยการสถาบันอุทยานการเรียนรู้ รักษาการรองผู้อำนวยการสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้และผู้อำนวยการสถาบันอุทยานการเรียนรู้ และ อาจารย์เยาวลักษณ์ วงษ์ประภารัตน์ ผู้ขับเคลื่อนกรอบวิจัยโครงการคลัสเตอร์ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษ บพท. รวมถึงผู้นำท้องถิ่นอย่างนางสาวมัลลิกา จีนาคำ นายกเทศมนตรีเมืองแม่ฮ่องสอน และ นายกานต์ ประณีตศิลป์ รองนายกเทศมนตรีเมืองแม่ฮ่องสอน ที่ร่วมกัน “เปิดเมือง” ให้ผู้คนได้กลับมามองเห็นคุณค่าของบ้านเกิดอีกครั้ง
เมื่อศิลปะกลายเป็นภาษา…ที่ทำให้เมืองพูดได้
กิจกรรม Urban Sketching ไม่ได้เป็นเพียงการวาดภาพ หากแต่เป็นการ “สนทนากับเมือง” ผ่านปลายดินสอเยาวชนและคนในพื้นที่ที่นั่งนิ่งอยู่ท่ามกลางสถาปัตยกรรมเก่า วิถีชีวิต และผู้คน ก่อนจะถ่ายทอดออกมาเป็นเส้นสายและสีสันที่เต็มไปด้วยความรู้สึกภาพวาดเหล่านั้น ไม่ได้เพียงบอกเล่าความงดงามของแม่ฮ่องสอน แต่ยังสะท้อนความผูกพัน ความทรงจำ และตัวตนของเมืองที่กำลังถูกค้นพบใหม่อีกครั้ง
Craft Space…บ้านของความคิดสร้างสรรค์และการเรียนรู้
ในอีกมุมหนึ่งของเมือง บ้านเก่าหลังหนึ่งได้ถูกแปลงโฉมเป็น City Craft Space แม่ฮ่องสอน จากพื้นที่ธรรมดา กลายเป็น “พื้นที่กลางของการเรียนรู้” ที่ผู้คนสามารถเข้ามาแลกเปลี่ยน สร้างสรรค์ และต่อยอดความคิด เสียงสนทนาเรื่องงานคราฟต์ เรื่องราวของผู้ประกอบการท้องถิ่น และประสบการณ์ชีวิต ค่อย ๆ หลอมรวมกันเป็นพลังใหม่ของเมือง ที่นี่…ไม่ใช่แค่สถานที่แต่คือ “หัวใจ” ของการเชื่อมโยงคน เมือง และเศรษฐกิจสร้างสรรค์เข้าด้วยกัน รวมถึงการเปิดวงเสวนาในพื้นที่ Craft Space บทสนทนาของเมือง…สู่อนาคตที่เลือกได้ บนเวทีเสวนา ผู้นำเมือง นักวิชาการ และภาคประชาชน ได้มาร่วมกันถอดบทเรียนและมองไปข้างหน้าสะท้อนมุมมองของเมืองในฐานะ “พื้นที่ของคน” ที่ต้องเติบโตไปพร้อมกับอัตลักษณ์และความหลากหลายทางวัฒนธรรม คำถามสำคัญไม่ได้อยู่ที่ “เมืองจะพัฒนาอย่างไร” แต่อยู่ที่ “เมืองแบบไหน…ที่คนแม่ฮ่องสอนอยากเห็น”
ห้องสมุดที่ไม่เงียบ…แต่มีชีวิต
บริเวณหนองจองคำ พื้นที่สาธารณะที่คุ้นเคยของชาวเมือง ได้ถูกเติมเต็มด้วยความหมายใหม่ ผ่าน Pop-up Library จากความร่วมมือระหว่าง บพท. และ TK Park เพื่อส่งมอบต่อให้กับเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน ในโอกาสการส่งมอบพื้นที่แห่งการเรียนรู้ดังกล่าว นายกเทศมนตรีเมืองแม่ฮ่องสอนพร้อมด้วย เจ้าหน้าที่ และประชาชนเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน ได้ร่วมต้อนรับและประกาศเจตนารมณ์ในการยกระดับเมืองให้เป็น “เมืองแห่งการเรียนรู้ของทุกคน” ห้องสมุดแห่งนี้ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อความเงียบงันแต่เพื่อให้เกิดเสียงของการเรียนรู้ เสียงของการตั้งคำถาม และเสียงของความหวังที่กำลังเติบโต เมืองเล็ก…ที่กำลังสร้างความเปลี่ยนแปลงใหญ่ แม้แม่ฮ่องสอนจะเป็นเมืองขนาดเล็กแต่สิ่งที่กำลังเกิดขึ้น คือการเปลี่ยนวิธีคิดของการพัฒนาเมืองทั้งระบบ
จากการพัฒนาแบบ “ทำให้” สู่การพัฒนาแบบ “ทำร่วมกัน” จากการมองเมืองเป็นเพียง “พื้นที่” สู่การมองเมืองเป็น “ชีวิต” และนี่คือจุดเริ่มต้นของต้นแบบใหม่ของเมืองน่าอยู่อย่างชาญฉลาด…ที่เติบโตจากรากของตนเองอย่างแท้จริง
