เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2568 หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) นำโดย ดร.กิตติ สัจจาวัฒนา ผู้อำนวยการหน่วย บพท. กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เข้าร่วมแถลงข่าวผลงานกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) และความสำเร็จของแผนด้าน ววน. ของประเทศ พ.ศ. 2566-2570 ณ โรงแรมพูลแมน คิง เพาเวอร์ รางน้ำ กรุงเทพฯ ซึ่งถูกจัดขึ้นโดยสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) เพื่อสะท้อนความสำเร็จเชิงยุทธศาสตร์ของแผนด้าน ววน. ที่นำพาประเทศไทยให้ก้าวหน้าและชนะอย่างภาคภูมิอย่างภาคภูมิใจ รวมถึงแสดงให้เห็นคุณค่าและผลกระทบที่ ววน. ส่งมอบแก่ประเทศอย่างเป็นรูปธรรม ตลอดจนเปิดเวทีระดับนโยบายเพื่อร่วมกำหนดทิศทางและออกแบบอนาคต ววน. ของประเทศด้วยความหวังและพลังความร่วมมือ
การนี้ หน่วย บพท. นำผลงานการขับเคลื่อนขับเคลื่อนแผนงานวิจัย “การขจัดความยากจนและยกระดับฐานะทางสังคม” ภายใต้กลุ่มแผนงานการพัฒนาเชิงพื้นที่ สังคม และชุมชน ภายใต้หัวข้อ “การแก้ไขปัญหาความยากจน ลดความเหลื่อมล้ำ และพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก” โดยใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจัยและนวัตกรรมเป็นกลไกหลัก ซึ่งดำเนินงานใน 20 จังหวัดที่มีรายได้ครัวเรือนต่ำที่สุดของประเทศ ร่วมกับมหาวิทยาลัยพัฒนาพื้นที่ หน่วยงานรัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม มีการดำเนินงานใช้แนวคิดการแก้ปัญหาแบบองค์รวมและการบริหารจัดการแบบพหุภาคี ผ่านแพลตฟอร์มขจัดความยากจนระดับจังหวัด (Provincial Poverty Alleviation Platform : PPAP) ควบคู่กับการพัฒนาระบบคัดกรองครัวเรือนยากจนแบบชี้เป้าระดับจังหวัด (PPPConnext) แบบ Real time และระบบสารสนเทศเพื่อการตัดสินใจ (Decision Support System : DSS) เพื่อออกแบบกลยุทธ์ช่วยเหลือครัวเรือนยากจนได้อย่างแม่นยำ ลดความซ้ำซ้อน และใช้ทรัพยากรของรัฐอย่างมีประสิทธิภาพ
ผลการดำเนินงานระหว่างปี 2563–2568 สามารถค้นหาครัวเรือนยากจนได้กว่า 288,000 ครัวเรือน หรือมากกว่า 1.6 ล้านคน และส่งต่อความช่วยเหลือตามมิติความยากจน แล้วกว่า 347,000 คน พร้อมพัฒนาโมเดลแก้จนด้วยกลไก ววน. รวม 299 โมเดล ครอบคลุมทั้งมิติคุณภาพชีวิตผ่านระบบสวัสดิการและโครงข่ายความปลอดภัยทางสังคม มิติเศรษฐกิจ เพื่อพัฒนาทักษะอาชีพและยกระดับรายได้ ผ่านห่วงโซ่คุณค่าเพื่อคนจน (Pro-poor Value Chain) และโมเดลเศรษฐกิจชุมชนรายครัวเรือน ส่งผลให้ครัวเรือนเป้าหมายมีรายได้เพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 20 และเกิดพื้นที่ต้นแบบอำเภอแก้จนและท้องถิ่นแก้จนกว่า 100 แห่งทั่วประเทศ
นอกจากนี้ งานวิจัยยังถูกนำไปเชื่อมโยงและบรรจุในแผนพัฒนาระดับชาติ ระดับจังหวัด และระดับท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 รวมถึงแผนพัฒนาจังหวัดและแผนท้องถิ่นหลายแห่ง สะท้อนบทบาทของงานวิจัยเชิงพื้นที่ในการยกระดับคุณภาพชีวิต ลดความเหลื่อมล้ำ และเป็นเครื่องมือสำคัญของรัฐในการแก้ไขปัญหาความยากจนอย่างเป็นระบบ โดยเปลี่ยนบทบาทคนยากจนจากผู้รับความช่วยเหลือ ไปสู่การเป็นผู้ร่วมสร้างอาชีพ รายได้ และความมั่นคงในชีวิตของตนเองและชุมชนอย่างยั่งยืน
