เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 ศ.ดร.คมกฤต เล็กสกุล ผู้อำนวยการสำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) พร้อมด้วย ดร.กิตติ สัจจาวัฒนา ผู้อำนวยการหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) เข้าพบ นายนิกร โสมกลาง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) และนายวิเชียร สุขสร้อย คณะทำงาน รมว.พม.เพื่อหารือแนวทางการนำงานวิจัยและนวัตกรรม (ววน.) ไปแก้ไขปัญหาและยกระดับคุณภาพชีวิตกลุ่มเป้าหมาย ตามนโยบายกระทรวง พม.
การหารือครั้งนี้เป็นการขับเคลื่อนนโยบายพัฒนาทุนมนุษย์ของ ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ซึ่งกำกับดูแลกระทรวงด้านการพัฒนาคน โดยต่อยอดจากความร่วมมือภายใต้ยุทธศาสตร์ “Thailand² ยกกำลังประเทศไทย ยกระดับทุนมนุษย์” และ “แผนขจัดความยากจนและยกระดับฐานะทางสังคม 5 ด้าน ด้วย อววน.” ในรูปแบบพื้นที่นำร่อง (Sandbox) เพื่อผลักดันให้งานวิจัยและนวัตกรรมส่งถึงผู้ใช้ประโยชน์จริงและตอบโจทย์กลุ่มเป้าหมายได้อย่างตรงจุด
นายนิกร โสมกลาง รมว.พม. กล่าวถึงนโยบายและทิศทางการขับเคลื่อนงานร่วมกันว่ากระทรวง พม. ต้องการมิติข้อมูลตัวเลขเชิงวิชาการและตัวอย่างความสำเร็จจากงานวิจัย เพื่อสนับสนุนการคิดนอกกรอบและประกอบการตัดสินใจในการวางนโยบายภาพใหญ่ของกระทรวง พม. และมิติงานวิจัย เทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ตอบโจทย์กับกลุ่มคนเปราะบางในประเทศไทยในหลายๆ ภาคส่วน (Sector) เช่น กลุ่มเด็ก กลุ่มผู้สูงอายุ กลุ่มคนพิการ รวมถึงที่อยู่อาศัย ที่เป็นเครื่องมือที่เหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทความเป็นอยู่ เข้าถึงและประยุกต์ใช้ได้ง่าย สามารถสร้างรายได้และยกระดับความเป็นอยู่ ตลอดจนและสร้างความยั่งยืนให้กับกลุ่มเปราะบางในอนาคตได้
ศ.ดร.คมกฤต เล็กสกุล ผู้อำนวยการ รวพ. กล่าวถึงนโยบายการบริหารของ รวพ.ที่มุ่งเน้นการแก้ไขปัญหาความยากจนและกลุ่มเปราะบาง โดยเสนอเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่เหมาะสมและสอดคล้องกับกลุ่มเปราะบางที่เป็นงานวิจัยและพัฒนาและพร้อมขยายผลสู่กลุ่มเปราะบางได้ทันที อาทิ ประยุกต์ใช้วิจัยและนวัตกรรมเพื่อเสริมสร้างการเรียนรู้และพัฒนาการตามวัยของเด็ก เพื่อวางรากฐานคุณภาพชีวิตตั้งแต่ต้นทาง แพลตฟอร์มระบบการแพทย์ทางไกล (Telemedicine) ที่สามารถดูแลสุขภาพโดยเฉพาะผู้สูงอายุให้เข้าถึงบริการทางการแพทย์ได้สะดวกยิ่งขึ้นเทคโนโลยีการพิมพ์สามมิติ (3D Printing) การพัฒนาอุปกรณ์ช่วยเหลือและกายอุปกรณ์ให้เข้าถึงง่ายและมีประสิทธิภาพ สามารถตอบโจทย์กลุ่มคนพิการในการแก้ไขปัญหาและความต้องการของผู้ใช้จริง รวมถึงนวัตกรรมการพัฒนาต้นแบบบ้านสำเร็จรูปที่ได้มาตรฐาน ประหยัด ตอบโจทย์ด้านที่อยู่อาศัย ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิต ความเป็นอยู่ สุขภาพ การเรียนรู้ และการสร้างรายได้กลุ่มเปราะบาง ที่สามารถเชื่อมโยงการทำงานร่วมกับการเคหะแห่งชาติ และสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช ได้ทันที รวมถึงเชื่อมโยงการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยบริหารจัดการทุนวิจัยอื่นๆ ในประเด็นที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันจัดทำแผนปฏิบัติการ ระหว่างกระทรวง อว. และกระทรวง พม. เกิดผลเป็นรูปธรรม
ทั้งนี้ ดร.กิตติ สัจจาวัฒนา กล่าวว่า แนวทางการขับเคลื่อนงานวิจัย เทคโนโลยีและนวัตกรรมร่วมกัน ดังนี้ 1) เทคโนโลยีและองค์ความรู้ที่ หน่วย บพท. ได้รวบรวมเทคโนโลยีนวัตกรรม (knowledge stock) ไว้มากกว่า 3,000 เทคโนโลยี สามารถนำไปสนับสนุนความต้องการของกลุ่มเป้าหมายและประยุกต์ใช้เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของกลุ่มเปราะบางได้ทันที โดยถ่ายทอดผ่านศูนย์บริการหรือมหกรรมเทคโนโลยีที่เหมาะสม เช่น งาน APPTech EXPO เพื่อให้หน่วยงานปฏิบัติการและชุมชนสามารถดึงเทคโนโลยีไปใช้งานในพื้นที่จริงได้โดยตรง 2) การสนับสนันงานวิจัยและนวัตกรรมที่สนับสนุนเชิงนโยบายของกระทรวง โดยสามารถรับโจทย์จากทีมผู้บริหารและฝ่ายนโยบายของกระทรวง ในประเด็นต่างๆ ที่ตอบโจทย์กลุ่มเปราะบางตามทิศทางนโยบายภาพใหญ่ของกระทรวง พม. ได้ และ 3) ปฏิบัติการร่วมในพื้นที่นำร่อง (Sandbox) โดยมีแนวทางการดำเนินงานในพื้นที่ 2 ลักษณะ ได้แก่ พื้นที่แก้จนกลุ่มเป้าหมายตามนโยบายที่เห็นควร และพื้นที่ชุมชนเมืองหนาแน่น เช่น ชุมชนการเคหะแห่งชาติ เมื่อทำการวิเคราะห์ความต้องการ (Demand Side) หรือแนวโน้ม (Trend) ในพื้นที่ก็สามารถที่จะนำแพลตฟอร์มงานวิจัยที่เกี่ยวข้องไปขยายในพื้นที่นำร่องหรือพื้นที่ต้นแบบร่วมกันได้ทันที





