กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) มอบหมายให้หน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) ภายใต้สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) เข้าร่วมจัดนิทรรศการในงาน Social Development Expo 2026 (SDX 2026) ซึ่งจัดโดยกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ระหว่างวันที่ 21–23 สิงหาคม 2569 ณ อาคารชาเลนเจอร์ Hall 2 อิมแพ็ค เมืองทองธานี จังหวัดนนทบุรี ภายใต้แนวคิด “Co-Creating a Better Society ร่วมสร้างสังคมไทย เพื่อคนทุกวัยไปด้วยกัน”
การเข้าร่วมงานครั้งนี้ บพท. จัดนิทรรศการ ภายใต้แนวคิด “บพท. กับการขจัดความยากจนและยกระดับฐานะทางสังคม ด้วยอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อววน.)” เพื่อแสดงบทบาทของงานวิจัยและนวัตกรรมในการแก้ไขปัญหาความยากจนและลดความเหลื่อมล้ำ โดยเน้นการใช้ ข้อมูล เทคโนโลยี นวัตกรรม และกลไกความร่วมมือระดับพื้นที่ เพื่อให้การช่วยเหลือประชาชนเป็นไปอย่างแม่นยำ ตรงกลุ่มเป้าหมาย และสามารถยกระดับคุณภาพชีวิตได้อย่างเป็นรูปธรรม
สาระสำคัญที่นำเสนอภายในนิทรรศการ ประกอบด้วย 5 ด้านหลัก
- Real-time Dashboard แสดงภาพรวมสถานการณ์และแนวโน้มความยากจนจากการเชื่อมโยงข้อมูลขนาดใหญ่ เพื่อสนับสนุนการวางแผนและตัดสินใจเชิงนโยบาย
- แพลตฟอร์มขจัดความยากจนแบบเบ็ดเสร็จและแม่นยำระดับจังหวัด สำหรับบริหารจัดการและเชื่อมโยงข้อมูลการช่วยเหลือในระดับบุคคลและครัวเรือน
- Showcase โมเดลแก้จน นำเสนอแนวทางและต้นแบบการแก้ไขปัญหาความยากจนเชิงพื้นที่ เช่น โมเดล “เหลียงใบใหญ่สู้จน” จังหวัดพัทลุง และโมเดลเกษตรมาตรฐาน GI ที่ใช้แนวคิด Pro-poor Value Chain และตลาดนำการผลิต
- Dashboard ฐานข้อมูลนวัตกรรมเทคโนโลยีพร้อมใช้ (Appropriate Technology) เพื่อเปิดโอกาสให้พื้นที่และชุมชนเข้าถึงเทคโนโลยีที่เหมาะสมและสามารถนำไปใช้สร้างอาชีพและรายได้
- โมเดลสร้างอาชีพครัวเรือนด้วยเทคโนโลยีที่เหมาะสม อาทิ เตาเผาถ่านประสิทธิภาพสูง “เตาซุปเปอร์ ดร.บอลล์” และระบบควบคุมสภาวะการเพาะเห็ดโคนห้อยแบบกึ่งอัตโนมัติ ซึ่งสะท้อนการนำงานวิจัยไปใช้จริงเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดต้นทุน และเพิ่มรายได้ให้ครัวเรือนและชุมชน
ในพิธีเปิดงานวันที่ 21 สิงหาคม 2569 นางศรินยา สาขากร ผู้ช่วยปลัดกระทรวง อว. ได้รับมอบหมายจากปลัดกระทรวง อว. เข้าร่วมพิธีเปิด พร้อมด้วยผู้บริหารและนักวิจัยของ บพท. และร่วมให้การต้อนรับ นายนิกร โสมกลาง รัฐมนตรีว่าการกระทรวง พม. และผู้บริหารกระทรวง ในโอกาสเยี่ยมชมนิทรรศการ โดย ดร.อโศก พลบำรุง ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยและนวัตกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนและลดความเหลื่อมล้ำ ได้นำเสนอการขับเคลื่อนงานวิจัยในพื้นที่ 20 จังหวัดนำร่อง ระบบข้อมูลคัดกรองและชี้เป้าครัวเรือนยากจน (PPPConnext) และระบบข้อมูลสารสนเทศเพื่อตัดสินใจ (DSS) ที่ใช้ออกแบบกลยุทธ์และเชื่อมโยงกลไกภาคีในการส่งต่อความช่วยเหลือตามมิติความยากจน การสร้างอาชีพและรายได้ด้วยโมเดลแก้จน และนวัตกรรมพร้อมใช้ที่พัฒนาจากงานวิจัยเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนและรูปธรรมความสำเร็จที่เกิดขึ้นจริงในพื้นที่
นายนิกร โสมกลาง รมว.พม. กล่าวว่า “กระทรวง อว. และกระทรวง พม. มีบทบาทสำคัญในการทำงานเพื่อพัฒนาทุนมนุษย์ตามนโยบายท่านรองนายกรัฐมนตรีและ รมว.อว. การทำงานของทั้งสองกระทรวงจึงต้องเชื่อมโยงกัน โดยเฉพาะเชื่อมโยงข้อมูลกลุ่มเปราะบางที่ หน่วย บพท.ทำงานร่วมกับเครือข่ายมหาวิทยาลัย 20 จังหวัด ที่บางพื้นที่หน่วยงาน พม.อาจจะตกหล่น เข้าไม่ถึง นอกจากงานข้อมูล หากมีงานวิจัย มีโมเดลอาชีพที่ยกระดับคุณภาพชีวิตรายได้กลุ่มเปราะบาง ขยายผลและทำงานกับ พม มา ยินดีให้ความร่วมมือ เพราะได้ทราบว่ามหาวิทยาลัยพื้นที่มีการทำงานร่วมกันกับหน่วยงาน พม. ในพื้นที่อยู่แล้ว”
ต่อมาเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2569 นายโชคชัย วิเชียรชัยยะ อธิบดีกรมกิจการผู้สูงอายุและว่าที่ปลัดกระทรวง พม. ได้เยี่ยมชมนิทรรศการ และได้รับฟังงานวิจัยที่ บพท. สนับสนุนหาวิทยาลัยในแต่ละพื้นที่ไปทำงานร่วมกับหน่วยงานภาคี และ พม. ช่วยทำให้การช่วยเหลือครัวเรือนยากจนได้อย่างแม่นยำ ตรงปัญหาความต้องการ และครอบคลุม และไม่ใช่เพียงการสงเคราะห์ แต่พัฒนาทักษะ อาชีพสร้างรายได้ เป็นการสร้าง Proactive Welfare ให้คนยากจน คนเปราะบางอีกด้วย”
การร่วมจัดนิทรรศการ SDX 2026 เป็นโอกาสสำคัญในการเชื่อมโยงการทำงานระหว่างกระทรวง พม. และกระทรวง อว. โดยนำองค์ความรู้ งานวิจัย ระบบข้อมูล และนวัตกรรมของ บพท. มาสนับสนุนภารกิจด้านการพัฒนาสังคมและการดูแลกลุ่มเปราะบาง และสร้างพื้นที่แลกเปลี่ยนกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม ประชาชน และกลุ่มเปราะบาง ได้เห็นและรับรู้ถึงบทบาทของมหาวิทยาลัย และงานวิจัยที่สร้างการเปลี่ยนแปลง ช่วยเหลือประชาชน สร้างอาชีพและรายได้ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน
