เครือข่าย บพท.ผนึกภาคี มอ.ปัตตานี-ภาคเอกชน ปั้น ”ตลาดรอมฏอน ซีเอส” เมืองปัตตานี เป็นตลาดต้นแบบกระจายรายได้จากผู้ซื้อสู่ผู้ขาย ไปถึงผู้ผลิตต้นน้ำในชุมชนหมู่บ้าน เสริมความเข้มแข็งเศรษฐกิจฐานราก ด้วยชุดความรู้ระบบบริหารจัดการข้อมูลแบบเบ็ดเสร็จ ควบคู่การสร้างบุญปันสุข แจกฟรีอาหารแก่ผู้ขาดแคลน
ผศ.ดร.จรีรัตน์ รวมเจริญ นักวิจัยคลัสเตอร์อาหารและผลิตภัณฑ์ฮาลาล ภายใต้โครงการสร้างเครือข่ายธุรกิจชุมชนร่วม (Cluster) เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก ภายใต้การสนับสนุนทุนวิจัยจากหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (รวพ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (อว.) กล่าวว่า ตลาดรอมฎอนซี.เอส. ปัตตานี เป็นตลาดนัดที่จัดขึ้นเฉพาะช่วงเดือนรอมฎอน หรือเดือนถือศีลอด ของพี่น้องที่นับถือศาสนาอิสลาม ณ บริเวณหน้าโรงแรม CS ปัตตานี จ.ปัตตานี ซึ่งเป็นหนึ่งในกิจกรรมที่ถูกจัดขึ้นเพื่อรองรับการจับจ่ายของพี่น้องชาวไทยมุสลิมในช่วงเวลานี้ของปี โดยจะเปิดให้บริการในช่วงบ่าย-เย็น ตั้งแต่ประมาณ 14.00 – 18.30 น. เพื่อให้ผู้คนสามารถมาซื้ออาหารและขนมสำหรับละศีลอดก่อนพระอาทิตย์ตกดินได้อย่างสะดวกสบาย
“ตลาดรอมฎอนซี.เอส.ริเริ่มดำเนินการเมื่อปี 2567 หลังเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่เมืองปัตตานี และได้รับการปรับปรุงพัฒนายกระดับขึ้นจากตลาดเทศกาล สู่พื้นที่นวัตกรรมสังคม โดยบูรณาการองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีนวัตกรรมจากงานวิจัยเชื่อมโยงกับคลัสเตอร์อาหารและผลิตภัณฑ์ฮาลาล ภายใต้โครงการสร้างเครือข่ายธุรกิจชุมชนร่วม (Cluster) เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากฐานและโครงการแก้ปัญหาความยากจนเชิงยุทธศาสตร์ ในพื้นที่จังหวัดปัตตานี นำโดยมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี (ม.อ.ปัตตานี) ได้เข้ามาหนุนเสริมการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ”
ผศ.ดร.จรีรัตน์ รวมเจริญ ให้รายละเอียดเพิ่มเติมว่ากิจกรรมที่ ม.อ.ปัตตานี เข้าไปมีส่วนร่วมในการพัฒนาตลาดรอมฏอนซีเอส มี 3 ส่วนหลักด้วยกันได้แก่ 1) จัดการระบบข้อมูลโดยทีมผู้บริหารและเจ้าหน้าที่จากสำนักวิทยบริการม.อ.ปัตตานี ได้ให้การสนับสนุนเรื่องการออกแบบระบบฐานข้อมูลผู้ประกอบการและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในตลาด เช่นการจัดเก็บข้อมูลของผู้ค้า ตลอดจนประเภทสินค้า แหล่งวัตถุดิบ/การวิเคราะห์ปริมาณความต้องการสินค้าในช่วงเวลาต่าง ๆ การติดตามการหมุนเวียนรายได้โดยประมาณ การใช้ข้อมูลเชิงระบบช่วยให้การจัดสรรพื้นที่ 2) จัดระบบการลงทะเบียนและบริหารผู้ค้า ได้มีการพัฒนาระบบลงทะเบียนล่วงหน้า เพื่อลดความซ้ำซ้อนและสร้างความเป็นธรรมในการจัดสรรพื้นที่จำหน่ายสินค้า โดยมีการวางแนวทางระบบลงทะเบียนออนไลน์/ฐานข้อมูลกลาง การกำหนดโควตาผู้ประกอบการ ซึ่งร้านค้าในแนวทางดังกล่าวถือเป็นการสะท้อนหลักธรรมาภิบาลและลดความขัดแย้งในการบริหารพื้นที่ตลาด และ 3) จัดระบบการแบ่งปันภายในตลาด ซึ่งจะสอดคล้องกับหลักจิตวิญญาณของเดือนรอมฎอน โดยตลาดได้ออกแบบกลไกการแบ่งปันภายในตลาด มีมุมของอาหารที่แบ่งปัน ทำระบบคูปองในการสนับสนุนอาหาร ที่จะแบ่งปัน ซึ่งผลจากการจัดทำระบบดังกล่าวจะทำให้ทราบถึงจำนวนของร้านค้าที่แจกจ่ายอาหาร ตลอดจนจำนวนผู้ที่มารับสิทธิ์
“ตลาดรอมฎอน ซีเอส ปัตตานี” ยังเป็นพื้นที่ทดลองปฏิบัติการจริงสำหรับนักศึกษาจาก มหาวิทยาลัยฯ ในการนำองค์ความรู้ทางวิชาการไปประยุกต์ใช้กับผู้ประกอบการในสถานการณ์จริง เช่นการให้คำแนะนำผู้ประกอบการเกี่ยวกับการลงทะเบียนระบบดิจิทัล การทดลองผลิตภัณฑ์ที่กำลังดำเนินงานวิจัย การประชาสัมพันธ์ร้านค้าชุมชน B-Ru shop ของมหาวิทยาลัยในมุมมหาวิทยาลัย ตลาดแห่งนี้จึงกลายเป็นห้องเรียนภาคสนาม ที่เชื่อมโยงทฤษฎีกับการปฏิบัติจริงสอดคล้องกับบทบาทมหาวิทยาลัยในฐานะกลไกพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากและสังคม”
นายนนทวัฒน์ คงเหมาะ ผู้จัดการตลาดรอมฏอนซีเอส ชี้แจงเสริมว่า จุดเริ่มต้นของตลาดฯ มาจากแนวคิดและความตั้งใจของคุณอนุศาสน์ สุวรรณมงคล ผู้บริหาร โรงแรมซีเอส ปัตตานี ซึ่งเล็งเห็นถึงบทบาทของภาคเอกชนในการมีส่วนร่วมพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจท้องถิ่นในพื้นที่ จังหวัดปัตตานี โดยเฉพาะในช่วงเดือนรอมฎอนอันเป็นเดือนสำคัญของพี่น้องชาวไทยมุสลิม
“คุณอนุศาสน์ได้วางแนวคิดในการให้ความช่วยเหลือชาวบ้านเป็นสำคัญ ท่ามกลางบริบทที่ผู้ประกอบการรายย่อยจำนวนมากต้องเผชิญกับความเปราะบางทางเศรษฐกิจ จากต้นทุนที่เพิ่มสูงขึ้น และข้อจำกัดทางด้านพื้นที่ค้าขาย จึงมีความคิดที่จะเปิดพื้นที่บริเวณสนามหญ้าหน้าโรงแรมให้เป็นตลาดชั่วคราวในช่วงเดือนรอมฎอน โดยไม่เก็บค่าเช่าพื้นที่ เพื่อให้พ่อค้าแม่ค้ารายย่อยได้มีโอกาสในการสร้างรายได้ ซึ่งแนวคิดดังกล่าวได้สะท้อนถึงความเข้าใจในบริบทของสังคมในพื้นที่ ซึ่งเดือนรอมฎอนไม่เพียงเป็นช่วงเวลาแห่งศรัทธา หากยังเป็นช่วงที่การจับจ่ายอาหารละศีลอดมีความคึกคัก การจัดตั้งตลาดจึงเป็นการตอบโจทย์ ทั้งวิถีชีวิต ศาสนา และเศรษฐกิจ ในเวลาเดียวกัน”
นายนนทวัฒน์ กล่าวด้วยว่า จากความตั้งใจเล็ก ๆ ที่ต้องการช่วยให้ชาวบ้านมีที่ทำมาหากินตลาดรอมฎอน ซี.เอสจึงค่อย ๆ เติบโตจนกลายเป็นพื้นที่เศรษฐกิจชุมชนที่มีผู้ประกอบการเข้าร่วมกว่า 200 ร้านค้าในปัจจุบัน อีกทั้งยังพัฒนาไปสู่การบริหารจัดการที่เป็นระบบ การบูรณาการความร่วมมือกับภาคส่วนต่าง ๆ
“จากความสำเร็จเมื่อปีที่แล้วที่มียอดขายสูงถึง 30 ล้านบาท มาปีนี้สิ่งที่จะเห็นการเปลี่ยนแปลงก็คือ เรามีการจัดวางระบบเรื่องการแบ่งปัน ผมมองว่าถ้าเราทำระบบสามารถตรวจเช็คได้ว่ามีการแบ่งกันกี่มื้อกี่สิทธิ์มีการแบ่งกันแบบไหน พ่อค้าแม่ค้าสามารถให้ยังไงได้บ้าง เราสามารถให้เขาแจ้งความจำนงในระบบว่าเขาอยากจะแบ่งอาหารกี่มื้อในแต่ละวัน เช่น 3 มื้อหรือ 2 มื้ออะไรอย่างนี้ ซึ่งเป็นเรื่องปกติอยู่แล้วที่เขาจะแบ่งปัน เป็นเรื่องของการทำบุญหรือที่เรียกว่าซะกาต” ผู้จัดการตลาดรอมฎอน ซี.เอส ยังได้กล่าวต่อว่า เป้าสูงสุดเท่าที่ได้พูดคุยกับคณาจารย์นักวิจัย ม.อ.ปัตตานี คือเราอยากให้ตลาดแห่งนี้ เป็นแหล่งบ่มเพาะผู้ประกอบการให้มีศักยภาพ และสามารถยกระดับไปเชื่อมต่อกับตลาดรอมฏอนในโลกอิสลาม โดยเฉพาะอย่างยิ่งตลาดรอมฏอนซาอุดิอาระเบีย
